🐧

Linux Komut Referansı

Yaygın Linux komutları için kapsamlı referans kılavuzu. Açıklamalar, kullanım örnekleri ve sözdizimi ile Linux komutlarını arayın ve gözden geçirin.

Linux Komut Referansı
Dosya İşlemleri16
KomutKullanım
ls [seçenekler] [dizin]
Dizin içeriğini listele, yaygın seçenekler: -l detaylı liste, -a gizli dosyaları göster, -h okunabilir boyut
ls [seçenekler] [dizin]
cd [dizin]
Dizin değiştir, cd ~ eve git, cd .. yukarı çık, cd - önceki dizine git
cd [dizin]
pwd
Çalışma dizinini yazdır - mevcut dizinin tam yolunu göster
pwd
cp [seçenekler] kaynak hedef
Dosya veya dizinleri kopyala, -r özyinelemeli kopya, -p öznitelikleri koru
cp [seçenekler] kaynak hedef
mv [seçenekler] kaynak hedef
Dosya/dizinleri taşı veya yeniden adlandır
mv [seçenekler] kaynak hedef
rm [seçenekler] dosya
Dosyaları kaldır, -r özyinelemeli silme, -f zorla, -i etkileşimli
rm [seçenekler] dosya
mkdir [seçenekler] dizin
Dizinler oluştur, -p üst dizinleri oluştur
mkdir [seçenekler] dizin
rmdir [seçenekler] dizin
Boş dizinleri kaldır
rmdir [seçenekler] dizin
touch [seçenekler] dosya
Boş dosya oluştur veya dosya zaman damgasını güncelle
touch [seçenekler] dosya
cat [seçenekler] dosya
Dosya içeriğini göster, -n satır numaralarını göster, -b boş olmayan satırları numaralandır
cat [seçenekler] dosya
more [seçenekler] dosya
Dosya içeriğini sayfa sayfa göster, kaydırmak için boşluk tuşuna bas
more [seçenekler] dosya
less [seçenekler] dosya
Kaydırma desteği ile dosya içeriğini sayfa sayfa göster, more'dan daha güçlü
less [seçenekler] dosya
head [seçenekler] dosya
Dosyanın ilk satırlarını göster, varsayılan 10 satır, -n sayı belirt
head [seçenekler] dosya
tail [seçenekler] dosya
Dosyanın son satırlarını göster, varsayılan 10 satır, -f dosya değişikliklerini takip et
tail [seçenekler] dosya
find [yol] [seçenekler] [ifade]
Dosyaları ara, -name isme göre, -type türe göre, -size boyuta göre
find [yol] [seçenekler] [ifade]
grep [seçenekler] desen dosya
Dosyalarda metin desenlerini ara, -r özyinelemeli, -i büyük/küçük harf duyarsız, -n satır numaralarını göster
grep [seçenekler] desen dosya
Metin İşleme7
KomutKullanım
sed [seçenekler] 'komut' dosya
Metin değiştirme, silme, ekleme ve daha fazlası için akış düzenleyici
sed [seçenekler] 'komut' dosya
awk [seçenekler] 'program' dosya
Desen eşleştirme ve veri çıkarma ile metin işleme aracı
awk [seçenekler] 'program' dosya
sort [seçenekler] dosya
Dosya satırlarını sırala, -r ters, -n sayısal sıralama, -u benzersiz
sort [seçenekler] dosya
uniq [seçenekler] dosya
Yinelenen satırları kaldır veya göster, -c say, -d yalnızca yinelenenleri göster
uniq [seçenekler] dosya
cut [seçenekler] dosya
Dosyadan sütunları çıkar, -d ayırıcı, -f alanlar
cut [seçenekler] dosya
wc [seçenekler] dosya
Dosyadaki satırları, kelimeleri, karakterleri say, -l satırlar, -w kelimeler, -c karakterler
wc [seçenekler] dosya
diff [seçenekler] dosya1 dosya2
İki dosyayı karşılaştır ve farkları göster, -u birleşik format
diff [seçenekler] dosya1 dosya2
Sistem Bilgisi10
KomutKullanım
ps [seçenekler]
Süreç durumunu göster, aux tüm süreçleri göster, -ef tam format
ps [seçenekler]
top [seçenekler]
Gerçek zamanlı süreç ve sistem kaynağı kullanımını göster
top [seçenekler]
htop
top'tan daha iyi arayüze sahip etkileşimli süreç görüntüleyici
htop
df [seçenekler]
Dosya sistemi disk alanı kullanımını göster, -h okunabilir
df [seçenekler]
du [seçenekler] [dizin]
Dizinlerin/dosyaların disk kullanımını göster, -h okunabilir, -s özet
du [seçenekler] [dizin]
free [seçenekler]
Bellek kullanımını göster, -h okunabilir, -m MB olarak göster
free [seçenekler]
uname [seçenekler]
Sistem bilgisini göster, -a tümünü göster
uname [seçenekler]
whoami
Şu anda giriş yapmış kullanıcı adını göster
whoami
id [seçenekler] [kullanıcı]
Kullanıcı ID ve grup ID bilgisini göster
id [seçenekler] [kullanıcı]
uptime
Sistem çalışma süresini ve ortalama yükü göster
uptime
Ağ İşlemleri10
KomutKullanım
ping [seçenekler] ana_bilgisayar
Ağ bağlantısını test et, -c say, -i aralık
ping [seçenekler] ana_bilgisayar
curl [seçenekler] URL
Veri aktarım komut satırı aracı, HTTP, FTP ve daha fazlasını destekler
curl [seçenekler] URL
wget [seçenekler] URL
Devam desteği ile ağdan dosya indir
wget [seçenekler] URL
netstat [seçenekler]
Ağ bağlantılarını, yönlendirme tablolarını, arayüz bilgisini göster, -tuln dinleyen portları göster
netstat [seçenekler]
ss [seçenekler]
Ağ bağlantılarını göster, netstat'tan daha hızlı ve modern
ss [seçenekler]
ifconfig [seçenekler] [arayüz]
Ağ arayüz bilgisini yapılandır ve göster
ifconfig [seçenekler] [arayüz]
ip [seçenekler] nesne komut
Yönlendirmeyi, ağ cihazlarını, arayüzleri ve tünelleri göster ve yönet, ifconfig'in modern alternatifi
ip [seçenekler] nesne komut
traceroute [seçenekler] ana_bilgisayar
Paketlerin hedef ana bilgisayara ulaşmak için izlediği yolu izle
traceroute [seçenekler] ana_bilgisayar
nslookup [seçenekler] alan_adı
Alan adı için IP adresini almak üzere DNS kayıtlarını sorgula
nslookup [seçenekler] alan_adı
dig [seçenekler] alan_adı
DNS arama yardımcı programı, nslookup'tan daha güçlü
dig [seçenekler] alan_adı
İzin Yönetimi4
KomutKullanım
chmod [seçenekler] mod dosya
Dosya/dizin izinlerini değiştir, sayısal (755) ve sembolik (u+x) modları destekler
chmod [seçenekler] mod dosya
chown [seçenekler] kullanıcı:grup dosya
Dosya/dizin sahibini ve grubunu değiştir, -R özyinelemeli
chown [seçenekler] kullanıcı:grup dosya
chgrp [seçenekler] grup dosya
Dosya/dizin grup sahipliğini değiştir
chgrp [seçenekler] grup dosya
umask [mod]
Varsayılan dosya oluşturma izin maskesini ayarla
umask [mod]
Sıkıştırma ve Arşiv4
KomutKullanım
tar [seçenekler] dosya
Dosyaları arşivle ve çıkar, -c oluştur, -x çıkar, -z gzip, -f dosya adı
tar [seçenekler] dosya
gzip [seçenekler] dosya
Dosyaları sıkıştır, .gz dosyaları oluşturur, -d aç
gzip [seçenekler] dosya
zip [seçenekler] arşiv dosya
ZIP arşivleri oluştur, -r özyinelemeli
zip [seçenekler] arşiv dosya
unzip [seçenekler] arşiv
ZIP dosyalarını çıkar, -l içeriği listele, -d hedef
unzip [seçenekler] arşiv
Süreç Yönetimi6
KomutKullanım
kill [seçenekler] PID
Süreci sonlandır, -9 zorla öldür, -15 nazik (varsayılan)
kill [seçenekler] PID
killall [seçenekler] süreç_adı
Süreç adıyla eşleşen tüm süreçleri öldür
killall [seçenekler] süreç_adı
nohup komut [argümanlar]
Kesintilere karşı bağışık komut çalıştır, terminal kapandıktan sonra çalışmaya devam eder
nohup komut [argümanlar]
bg [iş_numarası]
İşi arka plana gönder
bg [iş_numarası]
fg [iş_numarası]
Arka plan işini ön plana getir
fg [iş_numarası]
jobs [seçenekler]
Mevcut shell'deki iş listesini göster
jobs [seçenekler]

Linux Komut Referansı Nedir

Linux komutları, çeşitli sistem işlemleri, dosya yönetimi, süreç kontrolü ve sistem yönetimi görevlerini gerçekleştirmek için bir terminal veya shell ortamında yürütülen metin tabanlı talimatlardır. Yaygın Linux komutları arasında dosya işlemleri (ls, cd, cp, mv), metin işleme (grep, sed, awk), sistem bilgileri (ps, top, df) ve ağ işlemleri (ping, curl, wget) bulunur. Linux komutlarını anlamak, sistem yönetimi, geliştirme ve otomasyon görevleri için gereklidir.

Özellikler

🐧

Eksiksiz Komut Referansı

Detaylı açıklamalar ve kullanım örnekleriyle yaygın Linux komutlarının kapsamlı listesi
🔍

Arama ve Filtreleme

Komutları ad, açıklama veya kategoriye göre hızlıca arayın ve filtreleyin
📋

Komutları Kopyala

Terminalde kolay kullanım için komutları tek tıkla kopyalayın
📚

Kategoriye Göre Düzenlenmiş

Kolay göz atmak ve referans için kategoriye göre düzenlenmiş komutlar
🎯

Kullanım Senaryoları

🎯

Sistem Yönetimi ve Bakımı

Sistem kaynaklarını izlemek için ps, top, df, du komutlarını, hizmetleri yönetmek için systemctl'i, görevleri zamanlamak için crontab'ı kullanarak sunucu kararlılığını ve performansını sağlayın.
💼

Dosya Arama ve İşleme

Dosyaları bulmak için find'ı, metin verilerini işlemek için grep, sed, awk'ı, önemli dosyaları sıkıştırmak ve yedeklemek için tar, zip'i kullanarak iş verimliliğini artırın.
🏢

Ağ Sorun Giderme

Ağ bağlantısını test etmek için ping, traceroute'u, port kullanımını kontrol etmek için netstat, ss'yi, dosya indirmek için curl, wget'i kullanarak ağ sorunlarını hızlıca belirleyin.
👥

Geliştirme Hata Ayıklama ve Log Analizi

Logları gerçek zamanlı görüntülemek için tail -f'yi, önemli bilgileri filtrelemek için grep'i, kod farklarını karşılaştırmak için diff'i, dosya izinlerini ayarlamak için chmod, chown'u kullanarak geliştirme verimliliğini artırın.

📋Kullanım Kılavuzu

1️⃣
Adım 1
İhtiyacınız olan komutu gözden geçirin veya arayın.
2️⃣
Adım 2
Komutu kopyalamak için kopyala simgesine tıklayın.
3️⃣
Adım 3
Komutu terminalinize yapıştırın ve kullanın.

📚Teknik Giriş

🔧Shell Komut Yürütme Mekanizması

Linux komutları Shell yorumlayıcıları (Bash, Zsh gibi) aracılığıyla yürütülür. Shell kullanıcı girişini okur, komutları ve argümanları ayrıştırır, çalıştırılabilir dosyaları bulur (PATH ortam değişkeni aracılığıyla), komutları yürütmek için alt süreçler oluşturur ve sonuçları döndürür. Komutlar yerleşik (cd, echo) veya harici programlar (ls, grep) olabilir. Borular (|) ve yönlendirme (>, >>, <) komutlar arasında veri akışına izin verir, güçlü komut kompozisyonu sağlar.

📁Dosya Sistemi İzin Modeli

Linux, kullanıcı, grup ve diğerlerine dayalı üç katmanlı bir izin modeli (rwx: okuma, yazma, yürütme) kullanır. Her dosya/dizin sahip, grup ve izin bitlerine sahiptir. chmod sekizli (755) veya sembolik (u+x) modları kullanır. SUID, SGID ve Sticky bitler özel izin kontrolü sağlar. ACL (Erişim Kontrol Listesi) daha ince taneli yönetim sunar. İzin kontrol sırası: sahip > grup > diğerleri, ilk eşleşmede durur.

🌐Süreç ve İş Kontrolü

Linux süreç yönetimi, init/systemd'nin kök olduğu süreç ağaç yapısına dayanır. ps süreç anlık görüntülerini gösterir, top/htop gerçek zamanlı olarak izler. Süreçler sinyaller (SIGTERM, SIGKILL) aracılığıyla kontrol edilir. Ön plan süreçleri terminali işgal eder, arka plan süreçleri (&) arka planda çalışır. İş kontrolü (jobs, fg, bg) shell işlerini yönetir. nohup ve screen/tmux terminal kapandıktan sonra süreçlerin devam etmesine izin verir. Süreçler arası iletişim (IPC) borular, sinyaller, paylaşılan bellek içerir.

🔍Metin İşleme Araç Zinciri

Linux metin işleme Unix felsefesini takip eder: her araç bir şeyi iyi yapar, karmaşık görevler için borular aracılığıyla birleştirilir. grep regex desen eşleştirmesi kullanır, sed akış düzenlemesi yapar (değiştirme, silme, ekleme), awk güçlü bir metin işleme dilidir (alan bölme, desen eşleştirme, hesaplama). sort sıralar, uniq yinelenenleri kaldırır, cut sütunları çıkarır, wc sayar. Bu araçlar etkili bir şekilde birleşir, örn., 'grep pattern file | sort | uniq' arama, sıralama ve yineleme kaldırma için.

Frequently Asked Questions

Linux komutları ile Windows komutları arasındaki fark nedir?

Linux komutları Unix tabanlıdır, öncelikle terminal aracılığıyla yürütülür, özlü ve verimlidir, borular ve yönlendirmeyi destekler. Windows komutları (CMD/PowerShell) farklı sözdizimine sahiptir, nispeten sınırlı işlevselliğe sahiptir. Linux komutları metin işleme ve kompozisyona daha fazla odaklanırken, Windows daha çok GUI'ye güvenir. Çoğu Linux komutu macOS ve WSL (Windows Subsystem for Linux) üzerinde çalışır.
💬

Linux komutları nasıl öğrenilir?

Temel dosya işlemleri (ls, cd, cp, mv) ile başlayın, kademeli olarak metin işleme (grep, sed, awk), sistem yönetimi (ps, top, df) ve ağ işlemlerini (ping, curl) öğrenin. El kitabını görüntülemek için 'man komut' kullanın, yardım için '--help' kullanın. Sık sık pratik yapın, komutları birleştirin, borular ve yönlendirmeyi anlayın. Çevrimiçi araçlar ve referans el kitapları önerilir.
🔍

Linux komutu başarısız olduğunda ne yapılmalı?

Komut başarısız olduğunda, önce hata mesajlarını kontrol edin. Yaygın nedenler: yetersiz izinler (sudo kullanın veya dosya izinlerini kontrol edin), komut bulunamadı (PATH'i kontrol edin veya paketi yükleyin), yanlış parametreler (doğru kullanım için man kullanın), dosya bulunamadı (yolu kontrol edin). Konumu bulmak için 'which komut' kullanın, komut türünü görmek için 'type komut' kullanın. Daha fazla bilgi için sistem loglarını (/var/log/) kontrol edin.
💡

Linux komut verimliliği nasıl artırılır?

Verimlilik ipuçları: otomatik tamamlama için Tab kullanın, geçmiş komutları (history, Ctrl+R), takma adlar oluşturun, otomasyon için Shell betikleri yazın, komutları birleştirmek için borular kullanın, kısayolları öğrenin (Ctrl+C kesinti, Ctrl+D çıkış, Ctrl+L temizle). Birden fazla oturum için tmux/screen gibi araçlar kullanın, bulanık arama için fzf kullanın, özel ortam için .bashrc veya .zshrc yapılandırın.
📚

Linux komutları ne zaman en kullanışlıdır?

Linux komutları özellikle şunlar için kullanışlıdır: sunucu yönetimi ve izleme (sistem kaynakları, log analizi), geliştirme hata ayıklama (kod arama, metin işleme, sürüm kontrolü), otomasyon betikleri (toplu işleme, zamanlanmış görevler), ağ sorun giderme (bağlantı testleri, port kontrolleri), veri işleme ve analiz (metin çıkarma, istatistikler), sistem bakımı (yedekleme, temizlik, izin yönetimi). Linux komutlarında ustalaşmak DevOps, sistem yöneticileri ve geliştiriciler için gereklidir.

💡How To & Tips

💡

Büyük dosyaları nasıl bulunur

100 MB'dan büyük dosyaları bulmak için 'find /path -type f -size +100M' kullanın veya en fazla alan kullanan dizinleri görmek için 'du -h | sort -h | tail' kullanın.
💡

Dosyalar toplu olarak nasıl yeniden adlandırılır

Dosyaları toplu olarak yeniden adlandırmak için 'rename' komutunu veya 'for file in *.txt; do mv "$file" "${file%.txt}.bak"; done' kullanın.
💡

Port kullanımı nasıl kontrol edilir

Port kullanımını kontrol etmek için 'netstat -tuln | grep port' veya 'ss -tuln | grep port' kullanın, belirli süreci görmek için 'lsof -i :port' kullanın.
💡

Zamanlanmış görevler nasıl ayarlanır

Cron işlerini düzenlemek için 'crontab -e' kullanın, format: dakika saat gün ay hafta_günü komut. Mevcut işleri listelemek için 'crontab -l' kullanın.
💡

Gerçek zamanlı loglar nasıl görüntülenir

Logları gerçek zamanlı görüntülemek için 'tail -f /var/log/file.log' kullanın, son hataları görmek için 'grep -i error /var/log/file.log | tail -20' kullanın.

User Comments

0 / 2000
Loading...